Publieke transparantie over vaccinatiegraden bij medewerkers in Vlaamse zorgvoorzieningen

  • 29 september 2021

Meer dan 500 Vlaamse zorgvoorzieningen maken op woensdag 29 september ‘21 hun vaccinatiegraad tegen COVID-19 bij hun medewerkers bekend op Zorgkwaliteit.be. Vanuit het perspectief van patiënt- en bewonersveiligheid is het cruciaal dat de vaccinatiegraden bij medewerkers gemaximaliseerd worden. Deze kwaliteitsindicator zorgt niet enkel voor transparantie, maar maakt ook gerichte opvolging en sensibiliseringsacties mogelijk. Meer dan 65% van de deelnemende voorzieningen behalen een vaccinatiegraad bij medewerkers van ≥95%.

Tijdens de Interministeriële conferentie van 14-07-2021 en het Overlegcomité van 19-07-2021 werd beslist om een kwaliteitsindicator voor vaccinatiegraad tegen COVID-19 bij medewerkers in zorgvoorzieningen te ontwikkelen, en die, op vrijwillige basis, structureel op te volgen en publiek te rapporteren. Dit in eerste instantie voor de ziekenhuizen en woonzorgcentra.

Hiertoe werd een set van kwaliteitsindicatoren ontwikkeld door Zorg en Gezondheid (Z&G) en het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg (VIKZ), dit mede in samenwerking met het Federaal Kenniscentrum voor Gezondheidszorg (KCE), Sciensano en het Plateforme pour l'Amélioration continue de la Qualité des soins et de la Sécurité des patients (PAQS). Meer informatie over de procedure van dataverzameling en -verwerking, en de juridische basis ervan vindt u in de indicatorfiche.

548 zorgvoorzieningen, 60% van het aantal erkende ziekenhuizen en woonzorgcentra in Vlaanderen (zie Tabel 1), hebben tijdig data aangeleverd voor deelname aan de eerste meting van deze indicatorenset. Ze kennen hierdoor hun eigen vaccinatiegraden, maken deze publiek beschikbaar en kunnen deze vergelijken en opvolgen tot op het niveau van functiegroepen om zo gericht te kunnen sturen op verdere verhoging van de vaccinatiegraad. Voorzieningen die nu nog niet hebben deelgenomen kunnen ook later instappen in deze metingen. Er komen maandelijkse updates.

Alle resultaten komen in de loop van woensdag 29 september 2021 beschikbaar op Zorgkwaliteit.be/vaccinatiegraad. Er is een globaal rapport met de resultaten over de verschillende zorgsectoren heen en er zijn sectorrapporten met de resultaten per sector en per individuele voorziening. Er is een rapport voor algemene en revalidatieziekenhuizen, voor psychiatrische ziekenhuizen en woonzorgcentra. Per voorziening wordt de vaccinatiegraad publiek gerapporteerd op het niveau van de voorziening zelf, en op het niveau zorg- en niet-zorgmedewerkers. De voorzieningen krijgen in een individueel rapport ook de resultaten tot op het niveau van functiegroepen, waar mogelijk. De vaccinatiegraden van de functiegroepen worden wel gerapporteerd op niveau van de sector.

Voor de ziekenhuizen (algemene, psychiatrische en revalidatie) zullen later op vandaag de resultaten ook kunnen worden geraadpleegd en vergeleken via de zoekfunctie op de startpagina van de website. Daar zijn ook resultaten op andere kwaliteitsindicatoren beschikbaar. Voor woonzorgcentra is deze functionaliteit nog niet operationeel.

De privacy van individuele medewerkers wordt gewaarborgd. Indien er in een voorziening of groep te lage aantallen zijn (<10) dan worden deze resultaten niet gepubliceerd. Indien het aantal wel of niet-gevaccineerden in een bepaalde groep te laag is, met risico op identificatie op persoonsniveau, dan worden de resultaten gemaskeerd door enkel een interval van de vaccinatiegraad van die groep weer te geven (bijv. in voorziening x is er een vaccinatiegraad bij vrijwilligers van 95-100%).

Tabel 1. Meest opvallende resultaten zijn (zie ook Figuur 1 en Figuur 2):

Type voorziening  Aantal  voorzieningen dat heeft deelgenomen Gemiddelde vaccinatiegraad Aantal voorzieningen vaccinatiegraad <90% Aantal voorzieningen vaccinatiegraad ≥95%
Algemene en revalidatie-ziekenhuizen 80% (n=49) 96,9% 0 92% (n=45)
Psychiatrisch ziekenhuizen 87% (n=27) 95,6% 0 62% (=16)
Woonzorgcentra 57% (n=472) 95,8% 6% (n=27) 64% (n=295)
Op het totaal aantal deelnemende voorzieningen 60% (n=548) 95,6% 5% (=27) 65,4% (=356)
  • Let op! Er worden percentages gebruikt. In kleinere voorzieningen is het effect van wel of niet-gevaccineerden op de uiteindelijke vaccinatiegraden groter dan in grotere voorzieningen.
  • In meer dan 65% van alle deelnemende voorzieningen wordt een vaccinatiegraad van 95% of meer bereikt. Bij de algemene en revalidatieziekenhuizen is dat zelfs 92%.
  • De spreiding in resultaten is het grootst in de woonzorgcentra. In 6% (n=27) van de deelnemende woonzorgcentra is er een vaccinatiegraad van 90% of lager. Wel is er in 7% (n=32) van de deelnemende woonzorgcentra een vaccinatiegraad van 100%.
  • Grotere functiegroepen die nog aandacht vragen zijn bijv. de groepen ‘paramedici’, ‘zorgkundigen’ en ‘hotel, logistiek en techniek’. Ook hier wordt in meer dan 50% van de voorzieningen een vaccinatiegraad van 95% of meer bereikt. Echter, voor deze groepen is de spreiding wat groter en is er in respectievelijk 17%, 15% en 15% van de deelnemende voorzieningen een vaccinatiegraad van 90% of lager.
  • Ook is de vaccinatiegraad bij stagairs en jobstudenten nog lager, maar dit is waarschijnlijk te verklaren door hun leeftijdscategorie en dus omdat in deze groepen nog niet iedereen de kans heeft gehad om zich volledig te laten vaccineren.

Vlaams minister van Welzijn en Gezondheid, Wouter Beke: “Ik ben tevreden dat de Vlaamse woonzorgcentra en ziekenhuizen deelnemen aan deze nieuwe kwaliteitsindicator, waarbij we de vaccinatiegraad in hun voorziening op een gestandaardiseerde en kwaliteitsvolle manier kunnen publiceren. De cijfers tonen een hoge vaccinatiegraad, wat zeer goed is. Er zijn nog enkele functiegroepen en voorzieningen waar we bijkomende aandacht voor moeten hebben, daar zullen we de komende weken en maanden ook nog volop op inzetten. Ik roep de overige voorzieningen die nog niet instuurden op om ook deel te nemen aan deze indicator en hun resultaten op korte termijn bekend te maken.”

Deze publicatie biedt publieke transparantie van vaccinatiegraden van alle medewerkers (wel of niet in loondienst) van de deelnemende Vlaamse ziekenhuizen en woonzorgcentra. Gelijktijdig publiceert het KCE een rapport over vaccinatiegraden in alle Belgische zorginstellingen via een alternatieve meetprocedure. Echter, deze resultaten worden momenteel niet publiek gerapporteerd op naam en zijn beperkt tot medewerkers in loondienst. Beide publicaties zijn dan ook aanvullend op elkaar.  

Met de huidige procedure is het nog niet mogelijk om de vaccinatiestatus te kennen van medewerkers werkzaam in Vlaamse voorzieningen die niet woonachtig zijn in Vlaanderen. Waar dit aandeel medewerkers substantieel is (>20%) worden de resultaten van deze voorzieningen (n=11) dan ook momenteel nog niet gepubliceerd, hoewel zij ook correct data hebben aangeleverd. Ze krijgen wel een individueel feedbackrapport. In een volgende update van de publicatie zal de vaccinatiestatus van deze medewerkers wel kunnen worden geraadpleegd en worden de resultaten van deze voorzieningen alsnog gepubliceerd. 

Het betreft volgende voorzieningen:

  • Woonzorgcentrum Avondvrede, Linkebeek
  • Woonzorgcentrum Ascot, Grimbergen
  • Woonzorgcentrum Annuntiaten Heverlee, Leuven
  • Woonzorgcentrum Pagode, Brussel
  • Woonzorgcentrum Woluwe Promenade, Zaventem
  • Woonzorgcentrum Eureka, Evere
  • Woonzorgcentrum Dilhome, Dilbeek
  • Woonzorgcentrum Residentie Iris, Grimbergen
  • Woonzorgcentrum Ocura, Voeren
  • Woonzorgcentrum De Overbron, Brussel
  • Woonzorgcentrum Hogerlucht, Ronse