Boostervaccinatie

Tweede booster voor ouderen

In Vlaanderen wordt momenteel een tweede boostervaccinatie aangeboden aan

  • mensen die in een woonzorgcentrum verblijven
  • oudere personen vanaf 80 jaar

Een tweede booster kan worden toegediend zodra er minstens 4 maanden verstreken zijn sinds de laatste COVID-19-vaccinatie. 

Redenen voor een tweede booster

Deze tweede booster wordt als voorzorg aangeboden aan deze oudere doelgroep omdat:

  • De 80+’ers in onze samenleving en de mensen die in onze woonzorgcentra verblijven, het meest kwetsbaar zijn om ernstig ziek te worden van COVID-19
  • Woonzorgcentra nog altijd kwetsbaar zijn voor uitbraken,  waarbij het virus snel kan rondgaan onder de mensen die er samenleven.
  • Mensen in woonzorgcentra en 80+'ers hebben als eerste  de eerdere boosterdosis gekregen, waardoor er bij hen al de meeste tijd verstreken is sinds hun laatste vaccinatie. Bij de meesten van deze doelgroep dateert de vorige booster van oktober of november vorig jaar.   
  • De omicron golf is nog niet uitgewoed, het virus gaat nog steeds rond, en dit zou nog een tijd kunnen verder duren want er zijn nieuwe, nog besmettelijker omicron varianten gesignaleerd in Europa (ECDC, 13 mei 2022). Daarom is het nuttig de bescherming bij kwetsbare bejaarden (80 plus) nu zo hoog mogelijk te houden. Cdtr (europa.eu)
  • Nieuwe vaccins die betere bescherming bieden tegen varianten van SARS-Cov2 worden pas in het najaar verwacht. Om deze nieuwe vaccins aan dezelfde kwetsbare bejaarden (80+) te kunnen aanbieden, is het belangrijk dat er voldoende tussentijd is tov een vorige vaccindosis. 
  • Het is intussen gekend dat de bescherming tegen COVID-19 die wordt opgebouwd door vaccinatie of infectie, langzaamaan afneemt doorheen de maanden. De bescherming tegen milde infectie daalt het meest, maar ook de bescherming tegen ernstige infectie daalt lichtjes, vooral bij 80-plussers (ECDC, april 2022). Een nieuwe boostervaccinatie wakkert de immuniteit weer aan, zodat het risico op ernstige ziekte, ziekenhuisopname en eventueel overlijden door COVID-19 zo klein mogelijk blijft.
    • Meer weten: Israël rapporteerde dat de kans op ziekenhuisopname en overlijden daalde bij bejaarden kort na een 2de booster in het begin van de omicron golf (Arbel, Nature Medicine 2022). Het is nog niet bekend hoe lang deze bescherming aanhoudt. 
    • Er zijn nog geen gegevens over het effect van een tweede booster bij bejaarden die 3 dosissen vaccin kregen en nadien een infectie met de omicronvariant doormaakten. Er zijn wel studies die bescherming na infectie (met een vorige variant) vergelijken met bescherming door infectie en vaccinatie. De combinatie van infectie en vaccinatie geeft een betere bescherming, maar ook hiervan is nog niet bekend hoelang ze aanhoudt, en er zijn nog geen gegevens over bescherming tegen herinfectie door omicron.
  • Er zijn momenteel geen veiligheidsrisico's vastgesteld bij het toedienen van een extra booster.  De toediening van een tweede booster is momenteel een "off-label use" van het vaccin, maar wordt ondersteund door een gezamenlijke verklaring van het ECDC en het EMA.

De Hoge Gezondeidsraad gaf een advies over een tweede booster. Hoewel de Hoge Gezondheidsraad geen systematische tweede booster aanbeveelt voor 80+'ers en bewoners van WZC, geeft de Gezondheidsraad wel aan dat een tweede booster kan worden aangeboden op individuele basis. Daarom krijgen deze mensen de kans en de keuze om zich opnieuw te laten vaccineren met een boostervaccin.

Aanbod per post/digitaal of in het woonzorgcentrum

  • Voor de thuiswonende ouderen zal de boostervaccinatie opnieuw in de vaccinatiecentra gebeuren. Iedereen vanaf 80 jaar zal hiervoor per post en digitaal via zijn e-box/burgerprofiel en e-mailadres een bericht ontvangen met dit aanbod en de mogelijkheid om een afspraak te maken. Voor wie zich niet kan verplaatsen, kan een thuisvaccinatie geregeld worden.
  • Voor mensen in de woonzorgcentra zal de boostervaccinatie in het woonzorgcentrum georganiseerd worden. De vaccinatiecentra maken hiervoor onderlinge afspraken met de woonzorgcentra over de timing en de leveringen van de vaccins aan het woonzorgcentrum. 

Daarna nog boosters? 

Een tweede booster voor de zomer sluit niet uit dat vóór de volgende winter nog een extra booster nodig is. Dat zal continu geëvalueerd worden door de experten in de Taskforce vaccinatie en de Hoge Gezondheidsraad.

Tweede booster na een Janssen-vaccin

Eerder al konden mensen die hun basisvacinatie kregen met een Janssen-vaccin, een tweede booster krijgen

Eerste booster sterk aanbevolen

Aangezien de bescherming, die de basisvaccinatie tegen COVID-19 biedt, na een aantal maanden begint de dalen, is het aan iedereen vanaf 18 jaar sterk aanbevolen om een boosterprik te krijgen. Dat is een vaccinatie een aantal maanden nadat je basisvaccinatie (één dosis Janssen, 2 dosissen Astrazeneca, Pfizer of Moderna of 3 dosissen bij immuungecompromitteerde personen). De boosterprik zorgt ervoor dat de bescherming die de vaccins bieden, opnieuw naar een hoger niveau wordt getild. Het is een “boost” voor je immuniteit en vervolledigd je oorspronkelijk schema.

Ook kinderen tussen 12 en 17 jaar kunnen een boostervaccinatie krijgen. 

Een boosterprik houdt je bescherming tegen COVID-19 op het hoogste niveau

De vaccins tegen COVID-19 bieden uitstekende bescherming tegen COVID-19: wie volledig gevaccineerd is, loopt veel minder kans om nog ziek te worden. Als je toch nog ziek wordt na vaccinatie, is de kans dat je zwaar ziek wordt of zou overlijden ook weer een heel stuk kleiner. Na een aantal maanden begint de werkzaamheid tegen ernstige COVID-19 en hospitalisatie af te nemen met 6 à 10%. Dat betekent dus dat je dan weer wat meer risico loopt om in het ziekenhuis te belanden als je besmet raakt met COVID-19. We zien dit ondertussen ook bij volwassenen, adolescenten en kinderen.    

Met een boosterprik willen we de bescherming tegen COVID-19 versterken en verlengen. Dit geldt zowel voor complicaties en ziekenhuisopnames als gevolg van de Delta-variant of de Omicron-variant (maar minder uitgesproken voor Omicron-infecties).

Betere bescherming becijferd

Het kennisinstituut Sciensano berekent telkens in zijn wekelijkse epidemiologische rapport de bescherming die een boostervaccinatie biedt tegen het risico op besmetting, hospitalisatie en intensieve zorg opname in vergelijking met volledig gevaccineerde leeftijdsgenoten.

Het effect en de veiligheid van een boostervaccinatie werden uitgebreid onderzocht door de Hoge Gezondheidsraad van België

Boostervaccin na 2, 3 of 4 maanden

Hoe snel je een boostervaccin krijgt na je basisvaccinatie, hangt af van welk vaccin je eerst kreeg.

  • Ben je eerst met één dosis Janssen-vaccin gevaccineerd, dan kan je een boostervaccin krijgen vanaf 2 maanden na je basisvaccinatie.
  • Ben je eerst met twee dosissen Astrazeneca, Pfizer of Moderna gevaccineerd, dan kan je een boostervaccin krijgen vanaf 4 maanden na je basisvaccinatie.
  • Ben je eerst met drie dosissen Astrazeneca, Pfizer of Moderna gevaccineerd (immuungecompromitteerden krijgen 3 vaccins als basis), dan kan je je boostervaccin krijgen vanaf 3 maanden na je basisvaccinatie.

Certificaat na je boosterprik

Na je boosterprik krijg je een nieuw vaccinatiecertificaat (sinds 2 december met nummering 3/3. Heb je nog een certificaat van je booster met nummering 2/2? Klik in je app op "controleer op nieuwe certificaten").  Meer over het certificaat

Boostervaccinatie met Pfizer of Moderna

De boosterprikken gebeuren met vaccins van Pfizer of Moderna.

Een ander type vaccin dan je basisvaccinatie?

Het kan dus dat je een ander type vaccin als booster krijgt dan het vaccin dat je kreeg voor je basisvaccinatie. Ongeacht het type vaccin dat bij je basisvaccinatie gegeven werd, zal je voor je booster een extra dosis van het vaccin van Pfizer of Moderna (mRNA-vaccin) krijgen. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat een extra dosis van een mRNA-vaccin kan zorgen voor een betere immuunrespons.

Het gebruik van een ander type vaccin voor de booster dan voor de basisvaccinatie, zogeheten "heteroloog vaccineren", is veilig en geeft volgens sommige studies zelfs een hogere immuniteitsrespons. Ook dit wordt besproken in het advies van de Hoge Gezondheidsraad

Halve dosis Moderna volstaat

De boostervaccinatie met het Moderna-vaccin gebeurt met een halve dosis van het Modernavaccin dat als basisvaccinatie wordt gegeven. Studies tonen immers aan dat die “halve” dosis voldoende is om je immuniteit terug naar het hoogste niveau te brengen. Het Europese Geneesmiddelenagentschap heeft die studies geëvalueerd en de 50 µg-dosis goedgekeurd voor gebruik als boostervaccin.

Onderzoek naar de effecten van een booster met 50 µg Moderna bij volwassenen 6 maanden na hun basisvaccinatie, toonde een sterke toename van de antistoffen tegen de verschillende varianten van het coronavirus. Het onderzoek toont een goede stijging van de antistoffen 28 dagen na de boostershot voor 94% van de studieparticipanten, en dit zowel in de leeftijdsgroep 18-64 als 64+.

Bijwerkingen van de booster waren vergelijkbaar met de toediening van de 2e dosis Moderna. Het gaat voornamelijk om  lokale reacties (zoals pijn ter plaatse, hoofdpijn, vermoeidheid, spier- en gewrichtspijn…). De lagere dosis van 50 µg voor de booster zorgt voor minder en doorgaans milde nevenwerkingen.

Gezondheid en Wetenschap geeft een goed overzicht van de onderzoeksresultaten van boostervaccinatie met een halve dosis Moderna

Antwoorden op vaak gestelde vragen over de boosterprik
Wat doet een boosterprik?
Wat doet een boosterprik juist?
Verschillende merken vaccins
Is een booster nuttig na besmetting?
Hoe lang wachten na besmetting?
Wat met volgende mutaties?
Vraag en antwoord over de boosterprik