De Vlaamse Regering wil 120 vaccinatiecentra oprichten om brede bevolking te vaccineren

  • 10 januari 2021

Om vaccinaties op grote schaal toe te dienen in de volgende fases van de vaccinatiecampagne, zullen in Vlaanderen tot 120 vaccinatiecentra opgericht worden. Die zullen, wanneer er voldoende vaccins zijn, 7 dagen op 7 aan een hoog tempo de brede bevolking kunnen vaccineren. Met een blauwdruk van zo’n vaccinatiecentrum, krijgen de zorgraden en lokale besturen de handvaten en richtlijnen om ze tegen midden februari klaar te hebben. De blauwdruk verduidelijkt onder andere hoe in een vaccinatiecentrum de doorstroom van te vaccineren personen optimaal kan verlopen, welke infrastructuur en materialen er nodig zijn en welk en hoeveel personeel er aan de slag zal moeten. 

De eerstvolgende weken zullen de vaccinaties tegen COVID-19 zich nog afspelen in zorgvoorzieningen: in januari is dat in de woonzorgcentra, om vervolgens in februari te starten bij zorgverleners in ziekenhuizen en collectieve zorgvoorzieningen. Wanneer er meer vaccins beschikbaar zijn en er dus meer mensen gevaccineerd kunnen worden, zullen vaccinatiecentra in heel Vlaanderen ervoor zorgen dat iedereen, in de volgorde die vooraf is bepaald, snel zijn vaccin dicht in zijn buurt kan krijgen.

Wouter Beke, Vlaams minister voor Welzijn en Gezondheid: ‘In Vlaanderen slaan de zorgraden en de lokale besturen eens te meer dan handen in elkaar. De medische expertise en de netwerken van zorgaanbieders die de zorgraden aanbrengen, vormt de ideale tandem met de lokale terreinkennis en logistieke knowhow van de lokale besturen om zo’n centrum op te richten te bemannen en te laten draaien.”

Bart Somers, Vlaams minister van Binnenlands Bestuur: “Het is fantastisch nieuws dat de levering van de vaccins sneller dan gepland zal gebeuren. Er is terug hoop en perspectief. Samen met de lokale besturen en de eerstelijnszones zullen we klaar staan om de bredere vaccinatiefase in goede banen te leiden en zorgen we ervoor dat geen enkel vaccin in de koelkast blijft liggen.”

Met een blauwdruk krijgen zij een schema voor de optimale inrichting van zo’n centrum en wat er aanwezig moet zijn. Dat gaat onder meer over:

  • De inrichting van een “vaccinatielijn”, de organisatorische “flow” waar mensen gevaccineerd worden en nadien 15 minuten kunnen uitrusten, onder toezicht van een arts, om het zeer zeldzame risico op een meer ernstige bijwerking op te vangen.
  • Het voorzien van ruimtes naast de vaccinatie, zoals een ruimte voor het klaarmaken van het vaccin, personeelsruimten en een EHBO-ruimte, met indicaties van hun grootte om een vlotte en veilige doorstoom van vele mensen te garanderen.
  • Het voorzien van de juiste materialen voor de bewaring van vaccins en de registratie.
  • Medische en farmaceutische instructies over klaarmaken en toediening van de vaccins.

De personeelsbezetting, waarbij naast medisch personeel ook gedacht moet worden aan bv. administratieve krachten en begeleiders. Voor het vaccineren zelf stelt de blauwdruk 3 verpleegkundigen voor, die elkaar afwisselen en waarvan 1 vaccineert en 2 instaan voor het medisch screenen en informeren van de persoon voor de vaccinatie.  

Flexibele op- en afbouw

Binnen elk centrum kan flexibel omgesprongen worden met het aantal vaccinatielijnen, de openingsuren en de dagen waarop gevaccineerd wordt, in functie van hoeveel mensen gevaccineerd kunnen worden met de beschikbare vaccins.

Wanneer er voldoende vaccins voorradig zijn, moet een vaccinatie van 7 dagen op 7 in verschillende shiften het mogelijk maken om in een korte periode zeer veel mensen te vaccineren.

Met 120 centra, die elk 4 vaccinatielijnen bemannen waar telkens 20 à 25 vaccins per uur gegeven worden, is er voldoende capaciteit om de hele bevolking snel aan de beurt te laten komen. Dit aantal is een optimaal evenwicht tussen nabijheid van het centrum, wat belangrijk is om de drempel tot vaccinatie te verlagen, en logistieke haalbaarheid qua vaccintransport en efficiënte en productieve inzet van het (zorg)personeel.

Locaties kiezen

Of het vaccinatiecentrum nu in school, loods of tent is, al dan niet opgebouwd in samenwerking met een eventpartner, dat kiezen de zorgraden en lokale besturen zelf. De blauwdruk geeft 1.100 m² als grootte voor zo’n centrum, maar dat kan gespreid zijn over bv. verschillende verdiepen op verbonden ruimtes.

Uiteraard is het bij de keuze van de locatie wel belangrijk om rekening houden met bereikbaarheid en spreiding. Met een optimale spreiding zijn 120 centra voldoende om voor de overgrote meerderheid van de bevolking een centrum zeer nabij van de woonplaats te hebben.

Tegen eind volgende week zullen de zorgraden de locaties doorgeven, om samen met de lokale besturen tegen midden februari klaar te staan.

Minder mobiele mensen

Iedereen zal de kans krijgen gevaccineerd te worden, niemand wordt vergeten. Mensen die zelf niet tot in het vaccinatiecentrum geraken, zullen aan huis of dicht in hun buurt gevaccineerd worden.

Bij de opstart zullen de beschikbare vaccins naar de centra gaan om ze daar zo snel mogelijk aan zoveel mogelijk mensen uit de prioritaire doelgroepen toe te dienen. Dat is de beste manier om zo snel mogelijk zo veel mogelijk te vaccineren. Zij kunnen ook geholpen worden om naar het vaccinatiecentrum te komen. Wanneer de centra goed draaien, is een volgende stap om de vaccins vanuit de centra naar de minder bereikbare mensen te brengen. Ook de types vaccins die beschikbaar zijn en hun bewaar- en transportmogelijkheden, spelen daar een rol.

Financiering

De Vlaamse Regering heeft zich geëngageerd om een financiering te voorzien voor de vaccinatiecentra. Dit wordt op korte termijn uitgewerkt.