Boostervaccinatie voor jongeren van 12 tot en met 17 jaar

Boosterprik campagnebeeldIn Vlaanderen hebben alle jongeren van 12 tot en met 17 jaar sinds begin februari de mogelijkheid om een boostervaccin te krijgen. Na een recente beslissing van het Europees Geneesmiddelenagentschap en adviezen van de Hoge Gezondheidsraad en de Taskforce Vaccinatie heeft de IMC Volksgezondheid volgende beslissingen genomen :

  • De boostercampagne voor de 12-17-jarigen met risicofactoren wordt verdergezet en uitgebreid. Het gaat hier concreet om immuungecompromitteerde jongeren, jongeren met chronische long- of hart- en vaatziekten, obesitas, ernstige astma, syndroom van Down, zeldzame ziekten, …  of jongeren die samenleven met iemand uit een risicogroep.
  • Een boostervaccin bij de andere 12-17-jarigen kan toegediend worden op initiatief van de jongere of zijn/haar ouders/wettelijke verantwoordelijke. De jongere of zijn ouders/wettelijke verantwoordelijke kan/kunnen hiervoor zelf contact opnemen met zijn of haar vaccinatiecentrum om het moment te kennen waarop dat mogelijk is.

Je ontvangt geen uitnodiging voor deze boostervaccinatie. Raadpleeg de website van jouw vaccinatiecentrum voor de praktische info over hoe en wanneer je een afspraak voor vaccinatie kan krijgen.

De 12- tot 15-jarigen hebben wel de toestemming van hun ouders nodig om gevaccineerd te kunnen worden. Ouders (of de wettelijke voogd) kunnen die toestemming geven door hun kind te begeleiden in het vaccinatiecentrum of door een schriftelijke toestemming mee te geven.

Wat is een boostervaccin?

Een boostervaccinatie is een herhalingsvaccinatie na de basisvaccinatie met als doel om de bescherming tegen besmetting en ziekte opnieuw te verhogen.

Uw kind kan dus een booster- of herhalingsvaccinatie krijgen als het eerst een basisvaccinatie gekregen heeft, net zoals we dat voor volwassenen ook aanbieden. In België wordt die basisvaccinatie bij 12- tot en met 17-jarigen gegeven met twee dosissen van het vaccin van de producent Pfizer. Een boostervaccinatie kan gegeven worden vanaf 4 maanden na de tweede basisvaccinatie.

Een boostervaccin vervolledigt het vaccinatieschema. Ook bij vaccins tegen andere infectieziektes is het gangbaar dat verschillende dosissen nodig zijn om de vaccinatie te vervolledigen.

Waarom wordt er een booster aangeboden aan jongeren van 12 tot en met 17 jaar?

Verschillende studies bij volwassenen hebben aangetoond dat de werking van die basisvaccinatie afneemt met de tijd. De bescherming die de basisvaccinatie biedt tegen een COVID-besmetting (met of zonder ziekteklachten) begint enkele maanden na de eerste 2 dosissen af te nemen. De afname van werkzaamheid enkele maanden na basisvaccinatie werd ondertussen ook bij adolescenten vastgesteld. In Vlaanderen stellen we vast dat het aandeel besmettingen bij jongeren tussen 12 en 17 jaar sinds januari toeneemt, wat erop wijst dat ook bij onze Vlaamse jongeren de bescherming van de basisvaccinatie tegen COVID-19-besmettingen  afneemt.

Een Israëlische studie bij jongeren vond maximale bescherming (90% tegen COVID19 met klachten) tot ongeveer 90 dagen na de 2de dosis, en vanaf dan een geleidelijke daling naar 65% in de periode 150-180 dagen na de 2de dosis. (Prunas, MedRxiv 5 jan 2022 (in review) en Oliver S, 5 jan 2022). Ook andere studies wijzen op een daling van de bescherming tegen infectie bij jongeren, die bij Omicron nog sneller lijkt te verlopen (Powel,  11/2/2022 en Dorabawila 28/2/22, beide in review). Een boosterdosis kan de bescherming weer verhogen. Het EMA heeft de booster voor deze jongeren ook goedgekeurd.

Door de vermindering in werkzaamheid enerzijds, en het hevig circuleren van COVID-19-varianten in de groep 12-17-jarigen anderzijds, is een boostervaccinatie zinvol. Wetenschappelijke data over boostertoediening bij 12-17-jarigen toont dat zo’n boostervaccinatie werkt en veilig is.

 

Welk vaccin wordt hiervoor gebruikt?

In Vlaanderen zal alleen het vaccin van de producent Pfizer (Comirnaty 30 µg) als booster gebruikt worden. Dit is hetzelfde vaccin in dezelfde dosis als de eerste 2 basisvaccinaties bij 12-17-jarigen en wordt ook al als boostervaccin toegediend aan jongeren van 12 tot en met 17 jaar met stoornissen van het immuunsysteem. Het gaat om een mRNA-vaccin (meer over de werking van mRNa-vaccins). De bijsluiter van dit vaccin staat op de website van het FAGG.

Wat weten we over de werking van de booster bij 12-17 jarigen

Israël was het eerste land dat een boostervaccinatie voor 12-17 jarigen organiseerde met het Pfizer-vaccin “ (30 µg). De infectiegraad bij net geboosterde jongeren was er beduidend lager dan bij jongeren van dezelfde leeftijd die 5-6 maanden eerder hun 2de dosis hadden gekregen en nog geen booster. Hier ging het echter nog om besmettingen met de Deltavariant van het COVID-19-virus. (Amir O, medRxiv, december 2021)

Intussen is in ons land de Omicron-variant dominant. Bij volwassenen is aangetoond dat een boostervaccinatie de kans verlaagt op een besmetting met de Omicron-variant die leidt tot ziekteklachten of tot ziekenhuisopname.  Ook bij adolescenten is de werking van een booster tegen omicron bevestigd. De bescherming tegen ernstige klachten (raadpleging spoedgevallendienst) door omicron daalt 150 dagen na basisvaccinatie volgens onderzoek uit de VSA, maar herstelt weer na een boosterdosis (Klein, MMWR 4/3/2022).

 

Is een boostervaccin veilig voor 12-17 jarigen?

Andere landen zijn al gestart met boostervaccinatie bij 12-17-jarigen en volgen de veiligheid daarvan op. De huidige gegevens over de veiligheid van het boostervaccin zijn geruststellend

Bij volwassenen is het aantal gemelde nevenwerkingen na dergelijke booster vergelijkbaar of lager dan na de vorige dosis. Recente gegevens uit de VS bevestigen deze vaststelling voor de boostervaccinatie bij 12-17 jarigen. 

De meest voorkomende bijwerkingen van de coronavaccins zijn een pijnlijke en soms wat gezwollen (rode) plek op de arm daar waar geprikt is, vermoeidheid, hoofdpijn, spierpijn en koorts. Soms is er last van gezwollen lymfeklieren. Dezelfde bijwerking komen voor bij de boosterprik. Deze klachten zijn meestal licht tot matig en ontstaan binnen een paar dagen na vaccinatie.

Een gekende zeldzame nevenwerking van mRNA-vaccins, vooral bij jongens, is een verhoogde kans op myocarditis (hartspierontsteking). Deze aandoening kan behandeld worden en heeft een mild verloop.

Er zijn nog maar weinig gegevens over het voorkomen van deze bijwerking na een boosterdosis bij 12-17-jarigen. In Israël werden na toediening van 41.610 boosterdosissen aan 12-15 jarigen 2 gevallen van milde myocarditis gemeld. De kans op myocarditis na COVID-infectie is hoger.

Welke instanties hebben wel of geen goedkeuring of advies gegeven over dit boostervaccin?
  • Het EMA is de Europese overheidsinstantie die de werking en veiligheid van geneesmiddelen evalueert vooraleer ze op de Europese markt komen. Het COVID-19-vaccin van Pfizer is door het EMA goedgekeurd voor de basisvaccinatie voor 12-17-jarigen. Het gebruik van ditzelfde vaccin als boostervaccin werd door het EMA goedgekeurd op 24 februari 2022.
  • De Hoge Gezondheidsraad van België (HGR) publiceerde op 4 maart 2022 zijn advies. Ze adviseren om gericht te vaccineren. Dit betekent voor deze leeftijdsgroep dat vaccinatie is aanbevolen voor: 
    • Immuungecomprommiteerden
    • Jongeren met onderliggende gezondheidsproblemen (niveau 1, 2 en 3), het gaat dan o.a. om longpatiënten, hart-en vaatziekten, diabetes en zeldzame aandoeningen
    • Jongeren die samenleven met iemand uit een risicogroep

      Voor alle andere 12-17-jarigen wordt het vaccin aangeboden. 
Heeft een booster nog zin als ik pas een covid-19 infectie heb doorgemaakt?

Een infectie na vaccinatie verhoogt ook de bescherming tegen COVID 19. Echter, bescherming na infectie is minder voorspelbaar dan bescherming na vaccinatie omdat niet iedereen de infectie op dezelfde manier doormaakt.(Wratil, Nature Medicine (jan 2022), Servellita, MedRxiv (jan 2022) en Röltgen, Cell (maart 2022).

Vraag en antwoord over de boosterprik
Wat doet een boosterprik?
Is een boosterprik nuttig na besmetting?